Sofokles

Original publication: Sofokles, in Krzysztof Bielawski, Ofiara krwawa w Grecji starożytnej w świetle danych filologicznych. Tragedia attycka, Warszawa 2017, pp. 111-113

Authors: Krzysztof Bielawski (2017: created document contents); Gaia Fanelli (2022-02-10: encoded document in XML)

Show/hide:

Ryty ofiarne w zachowanych tragediach Sofoklesa zajmują zaskakująco – zwłaszcza w porównaniu z dziełami pozostałych dwóch tragików – mało miejsca. W żadnym ze zbiorczych opracowań akademickich twórczości Sofoklesa czy wprowadzeń do studiów nad nim temat ofiary jako odrębny przedmiot badań w ogóle się nie pojawia[*]20 Zob. np. najnowsze Markantonatos 2012: 411–427 (rozdział Ritual in Sophocles).. Ma to swoje uzasadnienie w powszechnie przyjętym przekonaniu, że kwestie religijne w twórczości Sofoklesa zdecydowanie ustępują pola problemom politycznym, społecznym i filozoficznym (Jouanna 2007: passim). Jedynym pozornie monograficznym opracowaniem problematyki ofiary w tekstach Sofoklesa jest niewielki artykuł Burkerta Opferritual bei Sophokles. Pragmatik – Symbolik – Theater (Burkert 1985b = Burkert 2007: 73–91), bierze on jednak pod uwagę tylko trzy tragedie: Edypa króla, Trachinki i Antygonę oraz bardzo wybiórczo omawia pojedyncze sceny. Nie oznacza to jednak, że problemy religijne w twórczości Sofoklesa nie występują. Poniższy komentarz, skoncentrowany wycinkowo na szczegółowym zagadnieniu ofiary krwawej, stanowi – obok podstawowej funkcji poznawczej związanej z opisem rzeczywistości rytualnej w tekstach literatury greckiej – równocześnie propozycję zwrócenia większej uwagi i przywiązania większej wagi do religijnego tła, religijnego słownictwa i obrazowania w dziele Ateńczyka.

Kolejność omawianych poniżej dzieł podyktowana jest porządkiem powszechnie przyjętej chronologii zachowanych tragedii Sofoklesa: Antygona (441), Ajas (441), Trachinki (431), Król Edyp (429), Elektra (411), Filoktet (409), Edyp w Kolonos (407–401).


XML | PDF