Odyssey book VII

Original publication: Odyseja, pieśń VII, in Lech Trzcionkowski, Ofiara krwawa w Grecji starożytnej w świetle danych filologicznych. Homer, Warszawa 2017, pp. 217-218

Authors: Lech Trzcionkowski (2017: created document contents); Gaetano Spampinato (2022-03-24: encoded document in XML)

Show/hide:

Alkinoos, król Feaków, na zakończenie biesiady, która odbywała się w chwili przybycia Odyseusza, zapowiada złożenie ofiar i urządzenie uczty w dniu następnym połączonej z naradą w sprawie powrotu Odyseusza do domu.

Odyseja VII 186–206

‘κέκλυτε, Φαιήκων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες,
ὄφρ᾽ εἴπω, τά με θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι κελεύει.
νῦν μὲν δαισάμενοι κατακείετε οἴκαδ᾽ ἰόντες,
ἠῶθεν δὲ γέροντας ἐπὶ πλέονας καλέσαντες
ξεῖνον ἐνὶ μεγάροις ξεινίσσομεν ἠδὲ θεοῖσι
ῥέξομεν ἱερὰ καλά, ἔπειτα δὲ καὶ περὶ πομπῆς
μνησόμεθ᾽, ὥς χ᾽ ὁ ξεῖνος ἄνευθε πόνου καὶ ἀνίης
πομπῇ ὑφ᾽ ἡμετέρῃ ἣν πατρίδα γαῖαν ἵκηται
χαίρων καρπαλίμως, εἰ καὶ μάλα τηλόθεν ἐστί,
μηδέ τι μεσσηγύς γε κακὸν καὶ πῆμα πάθῃσι
πρίν γε τὸν ἧς γαίης ἐπιβήμεναι· ἔνθα δ᾽ ἔπειτα
πείσεται, ἅσσα οἱ αἶσα κατὰ Κλῶθές τε βαρεῖαι
γεινομένῳ νήσαντο λίνῳ, ὅτε μιν τέκε μήτηρ.
εἰ δέ τις ἀθανάτων γε κατ᾽ οὐρανοῦ εἰλήλουθεν,
ἄλλο τι δὴ τόδ᾽ ἔπειτα θεοὶ περιμηχανόωνται.
αἰεὶ γὰρ τὸ πάρος γε θεοὶ φαίνονται ἐναργεῖς
ἡμῖν, εὖθ᾽ ἕρδωμεν ἀγακλειτὰς ἑκατόμβας,
δαίνυνταί τε παρ᾽ ἄμμι καθήμενοι ἔνθα περ ἡμεῖς.
εἰ δ᾽ ἄρα τις καὶ μοῦνος ἰὼν ξύμβληται ὁδίτης,
οὔ τι κατακρύπτουσιν, ἐπεί σφισιν ἐγγύθεν εἰμέν,
ὥς περ Κύκλωπές τε καὶ ἄγρια φῦλα Γιγάντων’.


(186) „Posłuchajcie, wodzowie i doradcy feaccy,
abym powiedział, co mi duch każe w sercu.
Teraz, gdy już skończyliście wieczerzać, pójdźcie do domów spać,
o świcie, gdy zwołamy w większej liczbie starszyznę,
(190) ugościmy gościa w komnatach i bogom
złożymy piękne ofiary i pomówimy o wyprawie,
żeby nasz gość bez trudu i przeszkody,
odprowadzony przez nas dotarł do swojej ziemi ojczystej,
wesoło i szybko, nawet jeśli mieszka bardzo daleko:
(195) żeby po drodze nie zaznał ani zła, ani cierpienia,
zanim nie stanie na swojej ziemi. Tam już
dozna tego, co mu los i Prządki pełne powagi
wyprzędły w dniu, w którym matka go urodziła.
Jeśli to ktoś z nieśmiertelnych z nieba zstąpił,
(200) co innego bogowie nam przygotowują.
Zawsze bowiem bogowie naocznie nam się objawiają
gdy składamy im przesławne hekatomby
ucztują z nami, siedząc z nami.
A jeśli który z nich zajdzie nam drogę
(205) jako samotny wędrowiec, nie ukrywają się wcale,
jesteśmy przecież krewnymi bogów,
tak samo jak Kiklopi i dzikie plemię Gigantów”.

190–191a: ξεῖνον ἐνὶ μεγάροις ξεινίσσομεν ἠδὲ θεοῖσι / ῥέξομεν ἱερὰ καλά – „ugościmy gościa w komnatach i bogom / złożymy piękne ofiary”; połączenie gościnności i złożenia ofiar bogom jest stałym motywem w eposie, por. Od. 14.414–456. W sprawie zwrotu ῥέξομεν ἱερὰ καλά, zob. Il. 11.727.

201: θεοὶ φαίνονται ἐναργεῖς / ἡμῖν – „bogowie naocznie nam się objawiają”; naoczne pojawianie się bogów jest przywilejem niektórych herosów (Nestor, Odyseusz, zob. Od. 3.420 z komentarzem) oraz elementem utopijnej wizji społeczności żyjących na krańcach ziemi (Il. 1.423, por. Od.1.23: ἔσχατοι ἀνδρῶν).

202: εὖθ᾽ ἕρδωμεν ἀγακλειτὰς ἑκατόμβας – „gdy składamy przesławne hekatomby”; zwrot ἔρδω + ἡκατόμβην – „składać hekatombę” pojawia się w eposie homeryckim 24 razy: 12 razy w Iliadzie (1.315; 447; 2.306 (~ 321); 4.102 (= 120); 6.115; 7.450 = {12.6}; 8.548; 9.535–6; 23.146; 23.206, 23.864, 23.873) i 12 razy w Odysei (3.144; 4.352, 478, 582, 5.102, 7.202; 11.132, 12.344; 13.350; 17.51, 60; 23.279), por. Casabona 1966: 52.

203: δαίνυνταί τε παρ᾽ ἄμμι καθήμενοι ἔνθα περ ἡμεῖς – „ucztują u nas siedząc z nami”; ucztowanie bogów razem ze śmiertelnikami należy do mitycznego repertuaru wizji świata sprzed ostatecznego rozdzielenia śmiertelnych i nieśmiertelnych. W eposie homeryckim współbiesiadowanie śmiertelników z bogami jest przywilejem Etiopów i Feaków. Jedynym wyjątkiem od tej reguły jest prawdopodobnie Il. 9.535 (zob. komentarz).


XML | PDF